Izan ere, idatzizko agirietan oso-oso hitz gutxi gorde dira, XVII. mendeko inguru horretako euskarari eta eguneroko bizimoduko objektuei loturikoetan. Halatan, gaur egun informazio horretarako etnografia bidezko hurbilketa bat egiten saia gaitezke, ez besterik, Ezkio-Itsasoko biztanlerik urtetsuenen1 oroimenean gordetako bertako hizkeraren hitzen bidez, nahiz pertsona horiek ere modurik ez izan, inolaz ere, duela lau mende erabiltzen ziren hitz berberak ote diren esateko. Eguneroko bizimoduko objektu eta espazioak.

Kakoa. / Ebakitzeko aiztoa, orri triangeluarra eta hezurrezko kirten-azalak dituena. / Itsasoko San Bartolome elizako XVII. mendeko koilara baten analisia. © Xabi Otero

Enborrak zuritzeko aizkora. / XVI. mendeko kutxa. Hanka zabalak tatxetez eta izar-diskoz apainduta ditu. / Sutondoko aulki baxua. / Bi zumitzetarako bankua. © Xabi Otero